دوشنبه 9 آبان 1384  08:15 ب.ظ    ویرایش: - -
نوع مطلب: حمل و نقل ،

فصل اول

تعریف فورواردر و جایگاه آن در حمل و نقل

واژه فورواردر Forwarder از مصدرForward و دارای معانی متعددی می باشد ولیکن در صنعت حمل و نقل مفهوم خاصی به خود گرفته است و به شخص و فعالیتی خاص اطلاق می گردد که در عین حال طیف وسیعی را در بر میگیرد و شاید به همین دلیل گستردگی ، تعریف مشخصی از آن ارائه نگردیده است .                                              

در فرهنگ علوم اقتصادی تالیف دکتر منوچهر فرهنگ Forwarder یا Forwarding Agent  به قرار ذیل معنی و تعریف شده :

((نماینده حمل و نقل ، متصدی حمل و نقل ، صادر کننده و یا حمل کننده کالای تجاری ، شخص یا موسسه انتفاعی که وظیفه اش جمع آوری مال التجاره و فرستادن آن طبق دستور به مقصد معین است )).

دکتر عباس آریان پور کاشانی در فرهنگ دانشگاهی  چاپ ششم Forwarding Agent را ((حق العمل کار حمل کالا)) مهنی نموده است و یکی از تعاریف مصدر Forward  را به قرار ذیل بدست می دهد:

"فرستادن ، رساندن ، حمل و نقل کردن ، پیش بردن ، جلو انداختن ، کمک کردن ، پیشرفت کردن ، جلو بردن ".

در قوانین بعضی کشورها ماننند آلمان فوروارد تعریف و  وظایف آن مشخص شده است در حالی که در بسیاری کشورها تعریف قانونی از فوروارد ر تعارطف مختلفی به شرح ذیل به عمل آمده است:

1.         فورواردر عبارت است از شخصی که چگونگی حمل کالا را از طرف مشتری خود طراحی می نمآید . بدون این که خود الزاماً نقش حمل کننده را داشته باشد .در کشورهای مختلف با اسامی مختلف مانند نماینده ، متصدی حمل و نقل ، فورواردر و غیره نامیده می شود ولی نقش هماهنگی و طراحی او در سطح بین المللی مورد قبول واقع شده است

2.         ساز مان فیتا با توجه به تفاوت در سیستم های مختلف حقوقی کشورها فورواردر را بر اساس وظایف محوله به شرح ذیل تعریف نموده است .

-            فورواردر کسی است که کلیه سئوالات صاحب کالا را در زمینه حمل کالا پاسخ می گوید و سعی نماید کالا را در سریع ترین زمان و با امنیت کامل به مقصد برساند.

-            شبکه وسیع نمایندگان فورواردر در دنیا و کارگزاران آنها باعث می شود فورواردر بتواند بهترین و ساده ترین مسیر حمل را تعیین و در ارتباط با پرداخت بهای کالا نیز خدماتی ارائه نماید .

-            فورواردر به عنوان متخصص حمل و نقل روش های مختلف حمل مر کب را مورد بهره برداری قرار می دهد و در رابطه با تشریفات اداری اداری و تهیه اسناد اقدامات لازم را معمول می دارد .

-            فورواردر با بهره گیری از امکانات توزیعی که در اختیار دارد و با توجه به اطلاعاتی که از حمل و نقل داخلی و بین المللی دارد مشاور مناسبی برای آنها ایجاد نماید.))

        بنابراین براساس تعرطف سازمان فیاتا فورواردر کسی است که بتواند وظایف فوق را انجام دهد.

 

3.         در مقررات(1)UNCTAD/ICC برای اسناد حمل ترکیبی کالا ، فورواردر به کسی اطلاق می گردد که قرارداد حمل را منعقد نموده و مسئولیت اجرای آن ار به عنوان متصی حمل به عهده می گیرد . محدوده مسئولطت متصدی حمل ترکیبی از زمان در اختیار گرفتن کالا در مبدا حمل تا زمان تحویل آن در مقصد نهائی می باشد . فورواردر مسئول هر نوع فعل یا ترک فعل مستخدمین و کارگزاران خود در محدوده انجام وظیفه آنها می باشد .

4.         بنابراین فرواردر را می توان بشرح زیر تعریف نمود :

       فورواردر شخصی است که حمل را طراحی نموده و از طرف خود یا از طرف شخص دیگری به عنوان اصیل نه به عنوان نماینده (حمل کننده یا صاحب کالا) قرارداد حمل را با قبول مسئولیت به انجام می رساند . فورواردر بارنامه خود را صادر نموده و مسئولیت حمل را از مبدا تا مقصد به عهده می گیرد.

ساختار بخش حمل ونقل

به منظور روشن تر شدن موضوع و همچنین نشان دادن جایگاه فورواردر در صنعت حمل و نقل نمودااری از ساختار کلی بخش حمل و نقل در جمهوری اسلامی ایران در صفحه بعد ارائه می شود و در اینجا شرح مختصری راجع به موسسات و سازمان های مختلفی که به طور معمول در حمل و نقل بین المللی دخالت دارند عنوان می گردد .

موسسات و سازمان هایی را که به نوعی در فعالیت های حمل و نقل در سطح بین المللی دخالت دارند عنوان می گردد.

موسسات و سازمان هایی را که به نوعی در فعالیتهای حمل و نقل در سطح بین الملل ی مشارکت دارند ، می توان به دو گروه تفکیک نمود :

1.         موسساتی که مستقطماً با حمل فیزیکی کالا سرو کار دارند (متصدیان حمل ).

2.         سازمان هایی که در ارتباط با حمل و نقل فعالیت می نمایند و یا بخشی از فعالیت آنان در رابطه با حمل و نقل است.

 

 

متصدیان حمل و نقل

این گروه خود به حمل کننده ها و فورواردر ها تقسیم می شوند.

حمل کننده Carrier

((حمل کننده)) یا ((متصدی حمل)) که در قوانین گوناگون کشور از آن نام برده شده است شخصی است حقیقی یا حقوقی که (( حمل و نقل فیزیکی کالا )) را به عهده می گیرد . شرکت های هواپیمایی  ، کشتیرانی ، حمل و نقل جاده ای و راه آهن از جمله این دسته موسسات می باشند .این شرکت ها که عموماً وسایل حمل و نقل را در اختیار دارنند بجز در حمل ساده مستقیماً طرف قرارداد فرستنده کالا قرار نمی گیرند و اختیارات مسئولیت ها ی آنان براساس کنوانسیون ها ، عرف بین المللی و همچنین در قوانین و مقررات داخلی کشورها تا حدود زیادی مشخص و شناخته شده می باشد.

فورواردر Forwarder

خدماتی که فورواردر ها به صنعت حمل و نقل ارائه می نمایند ، اغلب براساس عرف و سنت شناخته شده بود و امروزه عمدتاً در دنیای پیشرفته صنعتی است که ارزش واقعی این خدمات ملموس و بهای لازم به این گروه داده می شود . در سال های اخیر تحولاتی در کشورهای در حال تئسعه به چشم می خورد که این گروه جایگاه واقعی خود را در بخش حمل و نقل بازیابند. این گروه از متصدیان حمل به خصوص با پیدایش پدیده حمل ترکیبی و استفاده از طرق و گونه های مختلف حمل و نقل اهمیت تازه ای یافته است که خدماتی فراتر از آنچه را که به طور سنتی ارائه می دادند به عهده می گیرند .

آنچه که در اینجا لازم به تاکید است ، اینکه فوروارد رها برحسب گستردگی خدماتی که ارائه می نمایند علاوه بر به عهده گرفتن حمل (اعم از مستقیماً یا به نمایندگی ) امکان دارد شامل خدماتی از قبیل بسته بندی ، انبارداری ، جمع آوری و بسیاری خدماتی دیگر نیز باشد و ممکن است جزو موسسات خدماتی تخصصی محسوب گردند .لیکن فعالیت اصلی آنها همانا تصدی است که بدین جهت در زمره متصدیان حمل و نقل ذکر گردیده اند.

 

موسسات مرتبط با حمل و نقل

1.         سازمان های ناظر و سیاست گذار :حمل و نقل در کشورهای مختلف و همچنین در سطح بین المللی تابع یک  دسته قوانین و مقرراتی است که توسط برخی سازمان ها ی داخلی  و یا بین المللی وضع می شوند که عمده ترین آنها بشرح ذطل می باشد :

1-1                  حمل و نقل دریایی:سازمان دولتی ناظر بر امور حمل و نقل دریایی در جمهوری اسلامی ایران سازمان بنادر کشتیرانی است که یکی از معاونت های وزارت راه و ترابری می باشد . وظایف عمده این سازمان اداره امور بنادر کشتیرانی است که یکی از معاونت های وزارت راه و ترابری می باشد . وظایف عمده این سازمان اداره امور بنادر کشور ، نظارت بر شرکت های حمل و نقل دریایی داخلی و خارجی ، اداره امور آبها ی ساحلی ، تدوین آئین نامه ها و مقررات لازم در امر حمل و نقل دریایی داخلی و خارجی ، اداره امور آبهای ساحلی ، تدوین آئطن نامه ها و مقررات لازم در امر حمل و نقل دریایی ، دادن گواهینامه ملوانان و خدمه کشتی ها ، بررسی کنوانسیون های بین المللی  در امر حمل و نقل دریایی و موارد دیگر می باشد در سطح بین المللی ارگان ناظر بر امور حمل و نقل دریایی سازمان بین المللی دریانوردی IMO می باشد که یکی از سازمان های تابعه سازمان ملل متحد  است و تنظیم و تدوین مقررات بین المللی حمل و نقل دریایی را در سطح بین المللی به عهده دارد.

2-1                  حمل و نقل هوایی :سازمان دولتی و ناظر بر امور حمل و نقل هوایی در جمهوری اسلامی ایران سازمان هواپیمایی کشوری می باسد که یکی از معاونت های وزارت راه و ترابری است و از وظایف عمده آن اداره امور فرودگاه های کشور و وظایف مشابه سازمان بنادر در امر حمل و نقل هوایی می باشد.

در سطح بین المللی ارگان ناظر بر امور حمل و نقل هوایی و سازمان بین امللی هواپیمایی کشوری ICAO می باشد که یکی از سازمان ها ی تابعه سازمان ملل متحد است ، و تنظیم و تدوین مقررات بین المللی حمل و نقل هوائی را در سطح بین المللی به عهده دارد .

3-1 حمل و نقل جاده ای : سازمان دولتی ناظر بر امر حمل و نقل جاده ای در جمهوری اسلامی ایران سازمان حمل و نقل و پایانه های کشور که تابع وزارت راه و ترابری است می باشد . وظائف عمده  این سازمان اداره امور حمل و نقل جاده ای و شرکت های فعال در این امر در کشور و تدوین مقررات و آئین نامه ای مربوطه می باشد.

سازمان ناظر در سطح بین المللی اتحادیه حمل و نقل بین المللی جاده ای IRU می باشد که از سازمان های تابعه سازمان ملل متحد محسوب می شود و وظائفی مشابه سازمان های بین المللی در امر حمل و نقل جاده ای دارد .

4-1 حمل و نقل با راه آهن :در مورد حمل و نقل با راه اهن در حال حاضر تفکیکی بین سازمان ناظر و سازمان حمل کننده راه آهن در کشور وجود ندارد و سازمان راه آهن جمهوری اسلامی ایران هر دو وظیفه را بعهده دارد .

در سطح بین المللی سازمان واحد خاصی در امر حمل و نقل راه اهن وجود ندارد بلکه امور بوسیله سازمان های مختلفی مانند سازمان های ذیل انجام می گیرد:

-            سازمان جهانی راه آهن ها UIC که استانداردهای راه آهن را تدوین و به راه آهن ها ابلاغ می نماید .

-            سازمان ناظر بر اجرای کنوانسیون COTIF در اروپای غربی و خاورمیانه OTIF می باشد .

-            سازمان ناظر بر اجرای کنوانسیون SMGS در اروپای شرقی و کشورهای CIS سازمان OSJD می باشد .

2.         موسسات خدماتی تخصصی :شرکت هایی هستند که هریک در محدوده ای خاص به ارائه خدمات تخصصی در کار حمل و نقل می پردازند .مهم ترین این نوع موسسات عبارتند از:

شرکت های بازرسی: که عمده فعالیت آنان این است که وضعیت فنی و رده بندی وسائل حمل را انجام داده و بعضاً از طرف خریدار کالا را در مبدا مورد بازرسی کمی و کیفی قرار می دهنند و مطابقت آن با اسناد (قرارداد خرید- اعتبار اسنادی-پروفرما و غیره ) را تائید می نمایند . گوتهینامه های صادره توسط این گونه موسسات از مهم ترین اسناد تجاری بشمار می روند و فعالیت این گونه شرکت ها  از طرف مراجع ذیصلاح مورد کنترل قرار می گیرد تا اولاً از تخصص و دانش لازم برخوردار باشند و ثانیاً اعتبار لازم را در جهت تضمین گواهی های صادره داشته باشند.

شرکت های کارگزاری ترابری:این گونه موسسات مانند نمایندگی های کشتیرانی و آژانس های هوایی و کارگزاران گمرکی حسب مورد به نمایندگی از طرف متصدیان حمل و یا تجار و فرستندگان کالا عمل می نمایند و فعالیت آنان عمدتاً ارائه خدمات خاص محلی است.

شرکت های تخلیه و بارگیری :این موسسات که اغلب با نام Companies Stevedoring شناخته می شود ارائه خدمات تخلیه و بارگیری کالا و گاهی خدمات دیگر مانند انبارداری ، بارشماری ، خنکاری، دوبه کاری، بسته بندی و فعالیت هاطی از این قبیل را به عهده می گیرند .عمده فعالیت این گونه شرکت ها در بنادر و مبادی ورود و خروج کالا می باشد .

متصدطان خدمات خاص :در مبادی ورود و خروج کالا اغلب علاوه بر فعالیت های تخلیه و بارگیری و انبارداری و مشابه آن ارائه خدمات عملطاتی و فنی دیگری نیز ضرورت می یابند که از این گروه به فعالیت های یدک کشی در بنادر و یا خدمات کارگاهی ، نعمیرات و شستشوی کانتینرها می توان اشاره نمود.

3.         موسسات خدمات عمومی :این گروه موسساتی هستند که به طور مستقل عمل می کنند و بخشی از فعالیت  آنان در رابطه با نیازهای حمل و نقل انجام می شود از این میان می توان به فعالیت بانک ها در رابطه با اعتبارات اسنادی و عامل اصلی در پرداخت های تجاری و همچنین شرکت های بیمه در رابطه با بیمه های حمل و نقل و بالاخره به  فعالیت موسسات حقوقی و هیئت ها و دیوان های داوری اشاره نمود.

معادل فارسی واژه فورواردر

در اینجا مناسب است بخشی در مورد واژه فورواردر به عمل آید. فورواردر یک لغت خارجی است و بهتر است واژه فارسی مناسبی جایگزین آن گردد . در چاپ دوم کتاب برسر معادل واژه فارسی فورواردر بحث مفصلی به عمل آمد و از صاحب نظران نیز نظرخواهی شد و لغات متعددی مانند کارگزار ، حق العمل .کار حمل و نقل ، متصدی حمل ، مدیر حمل و نقل ، حمل گستر و فرابر مطرح گردید که بعضی از آن ها به علت نامانوس بودن و بعضی دیگر به علت داشتن معانی دیگر مورد استفاده واقع نشد .دراین رابطه فرهنگستان ادب فارسی موضوع را تحت بررسی قرار داده که لغت مناسب جهت این مفهوم ارائه خواهد نمود.

 

   


نظرات()  
جمعه 19 مهر 1392 03:22 ب.ظ
با سلام وخسته نباشید
متن ارائه شده برای اینجانب که دانشجوی بیمه هستم بسیار مفید بوده و کمال تشکر رادارم
حنا
چهارشنبه 4 بهمن 1391 01:19 ب.ظ
سلام
ممنون از مطلبی که گذاشتین
استفاده کردیم
اگه بشه رفرنسی رو هم که استفاده کردین بذارید خیلی خوب میشه.
پاسخ امیر قائدی حیدری : با سلام

با توجه به اینکه این پست رو چند سال پیش گذاشتم متاسقانه رفرنس رو بطور مشخص نمی تونم بگم، ولی مطالب بصورت پراکنده بود که من بطور یک پست ادامه دار بروز کردم
امیر قائدی حیدری
دوشنبه 16 مرداد 1391 10:44 ب.ظ
خانم فرناز
اگر کمی بیشتر با وبلاگ نویسی آشنا باشید متوجه می شید که ذکر نویسنده در پس همه مطالب هست و این حالت پیش فرض قالب وبلاگ هست پس:

1- قبل از توهین کمی فکر کنید!

2- اینطور که معلومه شما این مطالب رو برای تحقیق یا پایان نامه کپی کردید یا خوندید حداقل برای تایپ تشکر می کردید

3- از کوزه همان تراود که در اوست امثال شما هستید که مانع از افزایش مطالب در این زمینه ها می شید تا نیاز دارید همه چیز خوبه وقتی استفاده کردید رفتارتون تغییر می کنه

4- شما حتی شجاعت نداشتید ایمیلی از خودتون بزارید چون می دونستید نوشتن این مطلب اشتباه بوده.

5- شما بجای انتقاد اگر مطلبی دارید که فکر می کنید جدیده و بدرد دیگران هم می خوره بزارید بالا دیگران استفاده کنن
فرناز
یکشنبه 15 مرداد 1391 10:05 ب.ظ
وااااااای واقعا روت میشه ؟ این که عین کتاب «نقش فورواردر...» هست .چرا اسم خودتو زدی نویسنده مطلب؟ میزدی دزد مطلب بهتر بود!
ولی عجب سوتی ای دادی! تو بند آخر نوشتی در چاپ دوم کتاب :))) برااات متاااسفم
چهارشنبه 9 فروردین 1391 08:48 ب.ظ
salam.sale no mobarak
matlabe khobi bod.
mamnon misham agar refrence mataleb ro baram befrestid.ba ejaze mikham az baezi ghesmathash to tahghigham estefade konam
mamnon.ya hagh.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

SeaTrade & Transport

زكات علم آموختن آن به دیگران است