* آشنایی با شیوه های تخلیه و بارگیری در کانتینر

شیوه های بارگیری و تخلیه کانتینر

اصولا کشتی هایی که کانتینر حمل می کننداز نظر ساختمان با دیگر کشتی های حمل و نقل تفاوتهای ویژه و اساسی دارند.یکی از خصوصیات این کشتی ها عرض فوق العاده زیاد آنهاست.داشتن عرضی حدود ۴۶ متر در کشتی های کانتینر بر امری بسیار طبیعی است و به  همین دلیل در زمان بارگیری و تخلیه دقت زیادی باید مبذول گردد تا ضمن حفظ تعادل ٬ ایمنی کشتی هم رعایت شود. نکته با اهمیت دیگر در این قرار دارد که بنادری که این کشتی ها در آنها تردد می نمایند.باید دارای امکانات بارگیری و تخلیه کانتینر باشد.

کشتی های مخصوص حمل کانتینر به دلیل طراحی خاص خود دارای قالبهایی هستند که به آنها سلول(عکس 1 2) گفته می شود  و کانتینر ها  داخل آنها جای می گیرند و به همین دلیل هر جرثقیل مخصوص می تواند بین ۳۰ تا ۴۰ کانتینر  را در ساعت بارگیری و تخلیه نماید٬ البته باید امکانات بندری محل بارگیری و تخلیه مد نظر قرار گیرد. همانطور که قبلا به آن اشاره شد (پست قبلی) هدف از حمل کانتینر کاهش ضایعات وارده و به حداقل رسانیدن جابجایی کالا از طریق استفاده از ابزار و وسایل مکانیکی و جر ثقیل های سنتی است.

در حمل و نقل با کانتینر باید روشهای زیر مد نظر قرار بگیرد:

۱- در حمل با کانتینر استفاده از ابزار و وسایل مکانیکی به حداقل خود کاهش پیدا می کند. البته بارچینی داخل کانتینر هم باید منطبق با ضوابط و استاندارهای بین المللی باشد تا ضمن حفاظت کالا از بروز صدمه و آسیب به خود کانتینر هم جلوگیری به عمل آورد. در داخل بسیاری از این کانتینرها برای مهار کالاهای سنگین ابزاری مانند چنگک تعبیه شده که با آن کالاها  مهار می شود.

۱-۱ بار در داخل کانتینر باید به نحوی چیده شود که تعادل کانتینر حفظ شود و در واقع مرکز ثقل آن در وسط کانتینر قرار بگیرد. اصولا باید تراز بار در داخل کانتینر  حفظ شود و چنانچه این ضابطه رعایت نشود به محض بلند کردن ٬ کانتینر به یک سو غلتیده و ضمن وارد آمدن آسیب فراوان به آن کالای داخل آنهم صدمه خواهد دید.

۲-۱ در حمل با کانتینر به مسیر حمل و وضعیت آب و هوایی منطقه باید دقت و توجه فراوان نمود٬ زیرا کانتینر یک محفظه سر بسته است که در صورت ایجاد تعرق در آن و عدم امکان تهویه ٬ رطوبت بیشترین صدمه را به کالا وارد خواهد آورد و دقیقا همان حالت انبار های کشتی را درصورت بروزدم(Condensation) و تعرق ایجاد خواهد کرد و به دلیل اینکه هوای داخل کانتینر ها معمولی را نمی توان تهویه کرد٬ توصیه می شود که کالاهایی که در مقابل رطوبت حساس هستند با کانتینر حمل نشوند٬ چون با توجه به شرایط بیمه نامه های اخذ شده ممکن است بیمه گر تعهدی در جبران خسارت وارده نداشته باشد .حمل کانتینر ها بر روی عرشه کشتی خود خطرات خاص دیگری را به دنبال دارد که متصدی حمل و بیمه گرباید  به آنها توجه کافی داشته باشند.

۳-۱ ساختار کانتینر به شکلی است که صرفا با قلاب کردن جرثقیل به چهار گوش آن قابل جابجایی می باشد.٬ زیرا استفاده از شیوه های دیگر باعث وارد آمدن فشار زیادی بر بدنه کانتینر شده ممکن است هم محفظه کانتینر و هم کالای درون آن دچار صدمه و آسیب شود. بهترین شیوه جابجایی کانتینر که تاکنون ابداع و شناخته شده استفاده از جر ثقیل های ریلی حائل دار (Gantry crane)می باشد که در ترمینالهای تخلیه کانتینر نصب می گردد تا بکارگیری و تخلیه را انجام دهد .در صورت عدم وجود این گونه جرثقیلها ٬ توصیه می شود که عمل جابجایی با استفاده از لیفت تراک() و به همان صورت اتصال به چهار گوشه کانتینر صورت پذیرد. 

 ۴-۱ بار چینی کانتینر ها در داخل کشتی با توجه به فرم و شکل یکنواخت و متحدالشکل آنها باعث می شود که از حداکثر فضای کشتی استفاده شده تا در بین این محفظه های هم سان فضای خالی باقی نماند و ضمن حفظ تعادل کشتی ٬ حتی در زمانی که تعداد زیادی کانتینر بر روی عرشه کشتی چیده شده است٬ کار جابجایی آنها سریع صورت پذیرد. به هر حال بارچینی کانتینر ها در کشتی باید برابر با برنامه« بارچینی کالا»(Cargo plan) در کشتی باشد. هر کشتی حامل کالا دارای این چنین برنامه بارچینی است و به همین دلیل در حمل و نقل با کانتینر هم باید این مسئله مورد توجه قرار گیرد.آنچه که در کشتی های کانتینر بر باید مورد توجه بیمه گران بدنه و کالا  قرار گیرد این واقعیت است که کانتینر ها دارای شکلهای هندسی و ابعاد مساوی هستند در حالی که وزن آنها ممکن است با یکدیگر تفاوت بسیار زیادی داشته باشد و به همین دلیل متفاوت بودن وزن آنها ممکن است مرکز ثقل هر کانتینر بر روی انبار یا عرشه کشتی باعث  شود فشار و نیروی حاصله در زمان چرخش کشتی اثرات بسیار زیادی داشته باشد که در صورت عدم توجه به آن ممکن است باعث آسیب و تلف کالا و کشتی گردد و به همین دلیل بارچینی کشتی با انجام محاسبات دقیق و در نظر گرفتن کلیه عوامل صورت می گیرد.

ذکر این نکته لازم است که علیرغم استفاده روز افزون از حمل با کانتینر در عرصه حمل و نقل بین المللی ٬ هنوز کالای بسیار زیادی وجود دارد  که بعنوان کالای خطرناک شناخته می شوند(سعی می کنم بعد از این مبحث مطلبی در این مورد بنویسم) و نمی توانند آنها را با کانتینر حمل و نقل نمایند٬ زیرا دستورالعملهای مربوط به «ایمنی در دریا» (Safty at the sea) و قوانین مربوط به سازمان دریانوردی بین المللی حمل(IMO) آنها را در داخل کانتینر ممنوع نموده است.

 

مبحث حمل با کانتینر  به چند بخش که در زیر مشخص شده تقسیم می شود که من به مرور هر بخش را دریک پست بروز می کنم. در این پست بخش اول را می توانید مطالعه کنید. علت اینکه عکسها را بصورت لینک قرار دادم این است که باعث کاهش سرعت بالا آمدن وبلاگ می شد.

اهداف یادگیری

* آشنایی با اینکه حمل با کانتینر دارای چه مزایایی می باشد و شناخت انواع مختلف آن

* آشنایی با شیوه های تخلیه و بارگیری در کانتینر

* آشنایی با انواع کشتی های مخصوص حمل در حمل کالا با کانتینر

* آشنایی با خسارت وارده به کانتینر

* آشنایی با ترمینالهای کانتینر در مبادی ورودی ایران

---

آشنایی با اینکه حمل با کانتینر دارای چه مزایایی می باشد و شناخت انواع مختلف آن

پیشرفت تکنولوژی در زمینه حمل و نقل باعث گردیده تا متصدیان حمل و نقل تمام سعی و کوشش خود را بکار برند تا محمولات سریعتر و سالمتر به مقصد برسد.یکی از این پدیده ها که باعث تسهیل حمل و نقل بین المللی می گردد حمل کالا بوسیله کانتینر( Container)است.اصولا استفاده از کانتینر از اواسط دهه ۱۹۶۰ رایج گردید.اصولا کانتینرهای استاندارد از سال ۱۹۶۵ به بعد وارد بازار حمل و نقل گردیده و مورد استفاده قرار گرفت و باعث شد تا هزینه های حمل و نقل و بسته بندی کاهش پیدا کند.

استفاده از کانتینر امکان حمل انبار به انبار را بهتر ممکن می سازد.در سیستم حمل و نقل٬ اگر بتوان تعداد دفعات بارگیری و تخلیه کالا را بصورت واحدهای پراکنده کاهش داد٬ ضمن سرعت بخشیدن به کار تخلیه و یا بارگیری ٬کالا با آسیب کمتری بدست صاحبان آن خواهد رسید.حمل با کانتینر این را ممکن می سازد تا واحدها و بسته های زیادی را در کانتینر قرار داده و در واقع بارهای متعددی را بصورت «یک پارچه» (Unitization )در آورد.

*اینک ضمن بررسی مختصر مزایای حمل با کانتینر اشاره ای هم به مزایای یک پارچه سازی خواهیم نمود.

  ۱-مزایای حمل با کانتینر

۱-۱ کاهش خسارت ناشی از شکستگی ٬ خراب شدن یا سرقت مورد بیمه

۲-۱ کاهش هزینه های بسته بندی ٬ تخلیه و بارگیری کالای مورد بیمه

۳-۱ حمل یکجای مورد بیمه در کانتینر با توجه به ظرفیت آن

۴-۱ حمل با کانتینر امکان تحویل کالا را از محل تولید به مصرف ممکن می سازد(Door to Door )

۵-۱ حمل با کانتینر سرعت کار بار گیری و تخلیه را افزایش می دهد.

 

۲-مزایای یکپارچه سازی کالا در حمل با کانتینر

۱-۲ حذف جابجایی سنتی کالا از سیستم حمل و نقل

۲-۲ حداکثر بهره گیری از فضای مفید وسایل حمل

۳-۲ تسهیل در آماده سازی کشتی برای عملیات بارگیری و تخلیه

۴-۲ ممانعت از بارگیری اضافی(Over storage) در وسیله حمل

۵-۲ ایجاد ایمنی و تعادل بهتر و سریعتر در کشتی

۶-۲ کاهش مبادله اسناد مربوط به کالا که باعث وقفه و معطلی در عملیات بارگیری و تخلیه می گردد.

 اصولا سیستم حمل و نقل بین المللی کلیه این کوششها و مساعی را بدین جهت مبذول می دارد که بتواند از سرمایگذاریهای انجام شده در این سیستم بهترین بهره برداری را بنماید.

بسیاری از کارشناسان سیستم حمل و نقل براین عقیده اند که پیدایش کانتینر در واقع همان انقلاب تکنو لوژیکی در صنعت حمل و نقل بوده است.«اگر فرض کنیم حمل کالا بوسیله کانتینر اتفاق افتاده و تمام شده باشد ٬ توسعه آن هنوز ادامه داردو در دهه آینده با سرعت زیادتری شکل تکمیلی خود را طی خواهد کرد و مسیر های جایگزینی ٬ تغییر در توازن کالا های وارده و صادره و نوع تکنو لوژی و عملیات مورد بهره برداری از جمله عواملی است که ریسک سر مایه گذاری این سیستم را بالا می برد.در مورد کشور خودمان نخست باید بررسی کرد که چند درصد از مبادلات بین المللی ایران را کالاهای قابل حمل با کانتینر تشکیل می دهد و سهم فعلی مبادله کالا با کانتینر چه فاصله ایی با این درصد از مبادلات دارد؟ جالب است بدانیم که کانتینر بعنوان محفظه ٬ متعلق به خط کشتیرانی است یا خط کشتیرانی آن را از مالکش اجاره کرده است. باید در هر مسیر تجاری محاسبه شود که تعداد دفعاتی که کانتینر از مبداء اولیه پر شده و پس از تخلیه در مقصد نهایی٬ به مبداء اولیه باز می گردد چند بار در سال است».(از کتاب ٬ راهنمای استفاده از کانتینر برای حمل کالا ٬ تالیف ملک رضا ملک پور)

 ۳-انواع کانتینر

همانطور که قبلا اشاره کردیم٬ کانتینر ها از بدو پیدایش خود ٬ یعنی حدود نیم قرن قبل تاکنون تحولات ساختاری فراوانی را پشت سر گذاشته اند. کانتینرها ابتدا از چوب ساخته می شد که هنوز نوع چوبی آن وجود دارد. امروزه اغلب کانتینرها از آهن ساخته شده است. کانتینر هایی که از فایبر گلاس ساخته شده وجود دارد که ضمن مقاوم بودن بسیار سبک و جابجایی آن ساده تر است.در سالهای اخیر کانتینر هایی از جنس آلومینیوم به بازار عرضه شده که بسیار مقاوم و سبک است.کانتینر های یخچالی دارای اسکلت دوجداره هستند و به همین دلیل درجه حرارت را ثابت نگه می دارند و بدین طریق از فساد محصولات و مواد غذایی جلوگیری می شود.تولید و ساخت کانتینر ها ضمن اینکه از استانداردهای بین المللی تابعیت می کند باید براساس معیارهای سازمان بین المللی استاندارد باشد.کانتینر ها را می توان از نقطه نظر ابعاد ٬ وزن٬ اندازه به شرح زیر طبقه بندی نمود.

با توجه به جدول ذکر شده در بالا انواع متفاوتی از کانتینر تولید می شود که برای مصارف گوناگون در شبکه حمل و نقل مورد استفاده قرار می گیرد. البته کانتینر هایی با ارتفاع بیشتر از آنچه که در جدول بالا ذکر گردیده وجود دارد.

 کانتینر هایی که با در نظر گرفتن اطلاعات مشرو حه در جدول تولید می شوند عبارتند از:

تذکر:با کلیک روی اعداد یا کلمه عکس می توانید عکسهایی از کانتینر ها را ببینید

۱-۱-۳ کانتینر برای حمل کالای متفرقه(General cargo containers)عکس

۲-۱-۳ کانتینر های بسته(Closed containers)عکس

۳-۱-۳ کانتینر های روباز(Open top containers) عکس

۴-۱-۳کانتینر هایی که پهلوی آنها باز است.(Open side containers) عکس1 2

۵-۱-۳ کانتینر هایی که رو و پهلوی آنها باز است.(Open top,Open side container)عکس

۶-۱-۳ کانتینر هایی که رو ٬ پهلو و پشت آنها باز است.(Open top,Open side,Open end containers)عکس

 

 ۲-۳ کانتینر های مخصوصی که دارای کنترل درجه حرارت هستند.

۱-۲-۳ کانتینر های یخچالی(Refrigerated containers) عکس 1 2

۲-۲-۳ کانتینر های عایق دار(Insulated containers)

۳-۲-۳ کانتینر های حرارتی(Heated containers)

۳-۳ کانتینر های مخزنی(Tank containers) عکس

۱-۳-۳ کانتینر های مخصوص حمل مایعات عکس

۲-۳-۳کانتینر های مخصوص حمل گاز فشرده (عکس 1 2 )

۳-۳-۳ کانتینر های مخصوص حمل کالای فله(Bulk cargo containers)

۴-۳ کانتینر های کفی(Platform containers) عکس  1 2

۵-۳ کانتینر های داری تهویه (Ventilated containers)

۶-۳ کانتینر های سوپر رک(Super Rack Container)(با تشکر از آقای م.ح)