۱-۳ کشتی های حمل کانتینر و کشتی های رورو (RO.RO)

ساخت کشتی های مخصوص حمل کانتینر در مقایسه با سایر کشتی هاحمل ونقل بسیار گران تر است، اما با توجه به اقتصادی بودن استفاده و بهره برداری از این نوع کشتی ها توجه سرما یه گذاران به اینکار جلب شده است، زیرا این کشتی ها در مقایسه با سایر کشتی ها ی حمل و نقل هزینه های بندری کمتری خواهند داشت که چنانچه عامل حداقل نیروی انسانی را هم در نظر بگیریم، متوجه می شویم که این کار دارای مزایای فراوانی است. کشتی های حمل کانتینر تحولات ساختاری فراوانی را در طول نیم قرن گذشته پشت سر گذاشته اند،بطوریکه امروزه بیمه گران و متصد یان حمل و نقل دریایی در واقع با  نسل سوم این گونه شناورها  مواجه هستند که ضمن دارا بودن کلیه امکانات از انعطاف پذیری فوق العاده زیادی برخوردار هستند. با توسعه و گسترش حمل و نقل کانتینر ، استفاده و کاربرد این نوع کشتی ها فزونی خواهد گرفت. این کشتی ها به نحوی ساخته می شوندکه قادرند ضمن پذیرش انواع کانتینر با ابعاد و اوزان مختلف ، تریلر، خودرو و سایر ابزار و ادوات را درخود جای دهند.طول این کشتی ها ۲۵۰متر و عرض آنها ۳۲متر و ارتفاع آنها ۲۸متر و دارای  (Draught) آبخور۱۲ متری هستند. این کشتی ها دارای ویژگی مخصوص برای حمل کانتینر می باشند که بدنه، ماشین آلات و کالای آنها سرمایه های عظیمی را تشکیل می دهند و در واقع نوعی از تجمع خطر بشمار می آیند، زیرا ارزش کالا ، کشتی و ماشین آلات ، به انضمام ارزش کانتینر ها ارقام بسیار سنگینی را در صورت بروز خسارات کلی تشکیل می دهد.

                  

این کشتی ها درای سرعتی حدود  ۱۸ گره دریایی () می باشند که وزنDead weight «مرده آنها»۳۶۵۰۰ تن می باشد و قادرند تا ۱۰۰۰ کانتینر را روی عرشه حمل نمایند.معمولا این گونه کشتی ها حدوداً دارای ۴۲۰سلول هستند که قادرند در حدود ۲۱۶۰۰ کانتینر را در خود جای دهند.

 

***این مسئله رو برای کسانی که زیاد با کشتی و اندازه آن آشنایی ندارند مطرح می کنم:

شما یک کشتی مثلا2000 TEU(TEU به معنای کانتینر 20 فوتی است که واحد شمارش کانتینر می باشد) رو در نظر بگیرید.هر تریلی یک کانتینر حمل میکند پس برای تخلیه این کشتی نیاز به 2000 تریلی داریم.

فرض کنید با قطار این کانتینر ها قرار است حمل شود اگر هر قطاری 50 واگن و در هر واگن 2 کانتینر را حمل کند انگاه به 20 قطار برای حمل محموله این کشتی نیاز است.

***این مسئله را باید مد نظر قرار داد که امروزه کشتی ها ی کانتینری معمولا 7000 TEU هستند!!!!!

 

۱-۳-۱ رعایت اصول و ضوابط ایمنی برای حمل کالا و کانتینر دراین کشتی در درجه اول قرار گرفته است. مجسم نمایید که یکی از کشتی های نسل سوم در حدود ۱۰۰۰ کانتینر را در روی عرشه خود حمل می کند و علیر غم بستن و مهار کشتی با بهترین اصول و ضوابط فنی بر روی عرشه ، کالای داخل این کانتینرها با دست و بوسیله انسان بار چینی شده و طبیعی است که فضای خالی درآن وجود دارد و در نتیجه« هوای بد و نامناسب»(Heavy weather) و حرکات بسیار شدید کشتی، این کالا صدمه خواهد دید.درکشتی های نسل سوم این اشکال وجود ندارد و مهندسی سازه این کشتی ها این اجازه را می دهد که این کانتینر ها روی عرشه و بطور عمودی قرار گیرند تا درحین حرکت کشتی تکانهای فوق العاده زیادی به آنها وارد نشود. البته در این مورد محدودیت وزن کانتینر وجود دارد و حداکثر از ۴۰ تن نبایدتجاوز نکند.

 

«جدا از مسأله ایمین کشتی ، سلولهای هادی این کشتی بر سرعت گذاشتن و برداشتن کانتینر ها می افزاید و در نتیجه اقامت کشتی در بندر که تو قفی هزینه زاست کاهش پیدا می کند. بدین ترتیب نقشه بار چینی کانتینر ها در داخل کشتی که باید قبل از ورود کشتی به ترمینال یا بندر تنظیم و برنامه ریزی شده باشد آسان است. کشتی های (RO.RO) نیز از امکانات و وسایل گسترده ای از نظر محکم کردن تریلی در داخل کشتی برخوردارند».(از کتاب،راهنمای استفاده از کانتینر برای حمل کالا،تالیف ملک رضا ملک پور)

 

۲-۳-۱اصو لا کشتی های نسل سوم و روروها(RO.RO) مجهز به سیستم تهویه شده اند و ازاین جهت به راحتی می توان کالایی را که در قبال رطوبت ،دم و عرق کردگی حساس هستند حمل نمود .دراین کانتینر ها می توان سیستم تهویه را از قبل تنظیم نمود و از جمع شدن گازها درآنها جلوگیری به عمل آورد.

 

۳-۳-۱کشتی های نسل سوم علیرغم طول ، عرض و عمق زیادی که دارندبه نوعی طراحی شده اندکه می توان ازحداکثر بارچیده شده ازنقطه نظرارتفاع استفاده کرد اما برنامه بارچینی بایدبه نحوی باشدکه تعادل کشتی را به بهترین نحوی حفظ نماید، به همین دلیل برنامه تخلیه و بارگیری آنها دربنادر مختلف و متفاوت با بهره گیری از سیستمهای کامپیوتری صورت می پذیرد، که برنامه تخلیه و بارگیری به آن داده شده و محاسبات مربوط به حفظ تعادل کشتی، فشار وارده به گوشه ها را در رابطه با وضعیت تعادل کشتی در اختیار دارد.

باید دقت نمود که در زمان تخلیه و بارگیری به مسأله قرینه چینی بار از نقطه نظر وزن و حجم دقت فراوانی بکار برده شود ، زیرا عدم دقت درتوزیع کانتینرها با وزنهای مختلف و متفاوت باعث بهم خوردن تعادل کشتی شده و ممکن است باعث بروز خطرات جدی دراین زمینه گردد.

 

 

۴-۱ کانتینرهای یخچالی

حمل و جابجایی مواد غذایی با کانتینر ها ی یخچالی اهمیت بسیار زیادی پیدا کرده و استفاده ازاین  شیوه و روش روز افزون است. کشتی های مخصوص حمل کانتینر قادرند هر بار بین ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ هزار واحد کانتینر یخچال دار را حمل نمایند.این کانتینر در ابتدای پیدایش خود از دستگاههای برقی و یا دیزلی مستقل تغذیه می شدند،در حالی که پیدایش کشتی های نسل سوم این امکان را فراهم آورده که واحد تغذیه بصورت مشترک برای کلیه کانتینر های بارگیری شده عمل نماید و این سیستم باعث صرفه جویی در استفاده از فضای کشتی شده است. درسیستم حمل و نقل دریایی این روش بنام"Port Hole" نامیده می شود .در این شیوه هوای خنک و سرد به داخل هر کانتینر رانده شده و پس از اتصال به سیستم (Pneumo-Mechanical) خنک می شود. اگر بخواهیم کالاهایی که با استفاده از کانتینر حمل می شودند را طبقه بندی نماییم، طبقه بندی کالا باید تحت شرایط خاص بیمه ای ازقبیل«شرایط حمل گوشت منجمد» (Frozen meat clauses) و«یا غذاهای منجمد»(Frozen food cluses) حمل شود به شرح زیر است:

 

۱-۴-۱ کالاهایی که باید در حالت یخ زده ، یعنی در دمای کمتر از ۱۰درجه فارنهایت حمل شوند مانند انواع گوشت ، ماهی ،کره.

 

۲-۴-۱ کالاهایی که باید در حالت خنک ، یعنی درجه حرارت بین ۲۲ تا ۳۲ درجه فارنهایت حمل شوند مانند انواع گوشت تازه، پنیر ، تخم مرغ و انواع سبزیجات.

 

۳-۴-۱ میو ه جات که در زمان حمل احتیاج به درجه حرارت بین ۲۸ تا ۳۲ درجه فارنهایت دارند.

مسئولیتهای متصدی حمل ونقل ویا مالکین کشتی حسب وظیفه ونقشی که درکار حمل و نقل کانتینر دارند متفاوت است.اگرمالکین کشتی صرفا به عنوان یک متصدی حمل و نقل دریایی برای حمل و نقل  کالا به خارج از کشور اقدام می نمایند مسئول نخواهد بود زیرا کانتینر در ید اختیار او قرار ندارد.اما شرکت های حمل و نقل کانتینری بزرگی وجود دارند که کلیه خدمات را ارائه میکند وحمل و نقل کانتینرها با کشتی های آنها صورت می پذیرد دارای مسئولیت هستند.به هر حال تعیین مسئولیت های متصدی حمل با توجه به وسایل حمل چند گانه مشکل است .مثلا چنانچه کانتینر از طریق زمینی حمل شود مسئولیت براساس شرایط(C.M.R) میباشد.

«معاهده مربوط به قرار داد حمل و نقل کالا از طریق جاده ایی که بنام CMR معروف گردید در 19 ماه مه سال1956 در ژنو به تصویب رسید.»

واژه CMR مخفف:

Convention of the Contract for the international Carriage of Good by Rood

 می باشد.

 

درحالی که مسئولیت متصدی حمل و نقل دریایی تابع قانون« حمل کالا از طریق دریا»(Carriage of the Goods by the sea Act ) قرار دارد.آنچه لازم است در این مرحله ذکر گردد این واقعیت است که کانتینر یک بسته تلقی نمی شود.بلکه بسته تعداد بسته هایی است که برای حمل در کانتینر قرار داده شده و در سند حمل بدان اشاره گردیده.در این حالت چنانچه کانتینری که حاوی 100بسته لوازم الکترونیکی

است مفقود شود و صاحب کالا که نخوا سته ارزش محموله را در سند حمل درج نماید حداکثر مسئولیت حمل کننده در صورت فقدان کانتینر طبق قانون دریایی ایران عبارت است از:

پوند(طلا)                10000=100×100

اما در صورتی که در سند حمل نوشته شده باشد«یک کانتینرکه گفته می شود حاوی 100بسته لوازم یدکی الکترونیکی است» ویا «یک کانتینرحاوی 100بسته لوازم الکترونیکی»ولی با درج متنی به شرح زیر:

«بارگیری و شمرده شده بوسیله فرستنده»(Shippers Load and Count )هرکانتینر یک بسته تلقی می شود که براساس قانون دریایی ایران حداکثر مسئولیت حمل کننده معادل پوند (طلا )   100=100×1

خواهد بود.

 

اگر سایر قوانین ومقررات مصوبه مانند «هیگ{لاهه}(Hague)، «هیگ ویزبی»(Hague/visby Rules(1968)،«هامبورک»(Hamburg )، C.M.R ،CIM ،FBL (Fiata Combined Transport Bill of Lading )را برسی نماییم مشاهده می کنیم ضمن اینکه سقف تعهدات متصدی حمل متفاوت است .اما دارای وضعیتی یکنواخت و یکسان هستند .بصورت نمونه اشاره می کنیم که در قوانین مربوط به نظارت بر«بارنامه» (F.B.L)، مقدار 2SDR بعنوان ما با ازاء هر کیلو وزن ناخالص بار تعیین گردیده درحالیکه قوانین و مقررات مربوط به اسناد حمل مرکب کالا تهیه شده توسط ICC/UNCTAD ، چنانچه حمل مرکب شامل حمل دریایی کالا هم باشد SDR 67/666برای هربسته و یا 2SDRبه ازاءهرکیلو وزن ناخالص محموله(هر کدام که بیشتر باشد ) تعیین شده است. درصورتی که حمل دریایی وجود نداشته باشد 8/33  SDR به ازاء هرکیلو گرم وزن ناخالص محموله تعیین شده است.

در ایران شرکت های بیمه برای حمل کالا با کانتینر 20%تخفیف نرخ برای شرایط W.A ،F.P.A ،All Risk  منظور می نماید.بیمه گران خارجی پوشش بیمه ای کانتینر را به سه بخش منفک از هم تقسیم نمو ده اند که عبارتند از:

• بیمه بدنه کانتینر
• بیمه مسئو لیت وارده به اشخاص ثالث که ناشی از جابجایی کانتینرباشد
• بیمه مسئولیت متصدی حمل

 

حمل باکانتینر تا حدود بسیار زیادی باعث کاهش خسارت ناشی از دله ـ دزدی (pilfrage )کالا در مسیر حمل یا در ترمینالها و مبادی ورود و خروج شده است.اما همیشه این خطر وجود دارد که کانتینر به سرقت برده شود. بررسی خسارات ناشی از حمل و نقل کالا با کانتینر ارقام زیر را نشان می دهد .

 

خسارات وارده به کانتینر بر مبنای محل ایجاد خسارت

• در ترمینا لها                                   60 درصد
• درجاده ها                                     15 درصد
• در راه آهن                                     15 درصد
• در دریا / کشتی                              10 درصد
• در هواپیما                                      تقریبا ناچیز

 

خسارت وارده به کانتینر بر مبنای محل اصابت

• سقف کانتینر                                  30 درصد
• دیواره های کانتینر                           15 درصد
• در کانتینر                                      15 درصد
• کف کانتینر                                    15 درصد
• سایر جاهای کانتینر                        25 درصد

 

خسارات وارده به کانتینر بر مبنای عامل خسارت

• بی مبالاتی در جابجایی                                          50 درصد
• بی توجهی درانبار داری و بستن

آن روی کشتی                                                          25 درصد

• فشار های بیش از حد هنگام

حمل و نقل شامل بدی شرایط جوی                              10 درصد

• سایر عوامل از جمله ضعف بدنه کانتینر                        5 درصد

 

شناخت ترمینالهای کانتینر در ایران

 

اصولا حمل و نقل کانتینر در ایران پیشرفت زیادی نکرده است امابه هر حال راه آهن دارای 730دستگاه واگن مسطح و در حدود 1900دستگاه واگن لبه دار است که می توان از این امکانات برای حمل و نقل کانتینر در ایران استفاده کرد. راه آهن ایران ـ جلفا علاوه بر داشتن امکانات نگهداری و ترخیص کانتینر دارای جرثتقیل های ریلی مناسب برای جابجایی کانتینرها می باشد. در تبریز در ایستگاهی به نام سبلان که در 15 کیلومتری این شهر واقع است دارای امکانات تخلیه و بارگیری مناسب می باشد .ایستگاه مهر آبادـ راه آهن اصفهان ـایستگاه راه آهن مشهد هم دارای امکانات تخلیه و بارگیری مناسب می باشد .بنادر شهیدرجایی ـ امام خمینی هم دارای امکانات مناسبی جهت بارگیری و تخلیه کانتینر ها می باشند.

 

 

تعرفه رایج در ترمینالهای کانتینر ی کشور

بر اساس مصوبه مورخ 29 /2 / 1370شورای عالی ترابری در صورت توقف بیش از حد کانتینرها بر اساس روزهای مجاز توقف علاوه بر کرایه کانتینر باید حق توقفی به شرح زیر به شرکت حمل و نقل پرداخت گردد.

 

مدت توقف                                             کانتینر20 فوتی با پلاک CSC

 

30 روز اول                                             معاف

از 31 تا 60 روز                                        2000 ریال برای هر روز

از 61 تا 120 روز                                       3000 ریال برای هر روز

از 121 روز به بالا                                      4000 ریال برای هر روز

 

 

مدت توقف                                             کانتینر40 فوتی با پلاک CSC

 

30 روز اول                                            معاف

از 31 تا 60 روز                                       4000 ریال برای هر روز

از 61 تا 120 روز                                     6000 ریال برای هر روز

از 121 روز به بالا                                    8000 ریال برای هر روز

 

 

لازم به توضیح است که شروع دریافت حق معطلی یک ماه پس از تخلیه کالای داخلی کانتینر آغاز می گردد. بدون اینکه محل استقرار کانتینر در نظر گرفته شود.شرکت حمل و نقل پس از دریافت حق معطلی کانتینرها خود باید شخصا نسبت به تصویه حساب فی ما بین اقدام نموده وسیستم بانکی کشور تعهدی برای تخصیص اعتبار ارزی برای این مورد بر عهده ندارد.

 

 

 

• خود آزمایی وبلاگی

 

اگر مطالب مربوط به حمل با کانتینر را به دقت خوانده اید جهت ارزیابی دانسته های خود به سوالات زیر پاسخ دهید.(5 پست در مورد حمل با کانتینر وجود دارد)

 

 

1. مزایای حمل با کانتینر چیست ؟
2. چرا بیمه گر کالا برای حمل کالا با کانتینر تخفیف در حق بیمه منظور می دارد ؟
3. یکپارچه سازی در سیستم حمل و نقل با کانتینر به چه مفهومی به کار برده میشود ؟
4. چند نمونه از انواع کانتینر را نام ببرید .
5. ترمینال های کانتینر در ایران را نام ببرید .
6. cargo paln  به چه معنایی است؟
7. آیا کانتینر یک بسته تلقی می شود؟