یکشنبه 15 خرداد 1390  08:06 ب.ظ    ویرایش: پنجشنبه 19 خرداد 1390 12:35 ب.ظ

سعی می كنم سوالاتی رو كه طی چند سال وبلاگ نویسی گاهی دوستان از طریق ایمیل از من پرسیدن و من هم در حد وسع خودم پاسخ دادم بروز كنم. امیدوارم مفید باشه.

تصویری از منطقه آزاد چابهار

باید بگم یادم نمی ره وقتی دوستان ترم بالایی ما برای موضوع پایان نامه خودشون موضوعاتی مثل "کمک منطقه آزاد چابهار به تجارت و رونق اقتصادی ایران یا اینجور چیزها رو..."انتخاب می کردند یکی از اساتید که خودشون در این زمینه ها داری تخصص بود و بقول ما کار دُرست، می گفت:" ول کنید این موضوعات رو، آخه منطقه آزاد دیگه چی هست که بشه موضوع پایانامه تازه آنم منطقه آزاد چابهار....." و از این حرفها. منم توی 4 سال دانشجویی  خودم در چابهار هیچ حرکت مفیدی در زمینه اقتصادی ندیدم .

 مناطق آزاد با هدف جذب سرمایه خارجی که یکی از مهمترین نیروهای محرکه برای رشد اقتصاد(در کشورهای جهان سوم) هست پایه ریزی شد تا با فراهم کردن شرایط و بستری که نمی توانستیم  شاید در مقیاس بزرگ فراهم کنیم(کل کشور) در نقاطی از کشور که داری شرایط مناسب تجاری بود این امکان رو بوجود بیاورند. اما همه ی این تلاشها یا روی یک نقطه متمرکز شد یا به مرور به سردی گرایید.

این مناطق از نظر سیاسی و جغرافیایی در داخل کشور قراردارند اما از نظر تجاری یا اقتصادی مستقل از کشور و مانند یک کشور خارجی می باشند. بنابراین ورود کالاها به این مناطق بدون دریافت هزینه های گمرکی می باشد. این کار برای این صورت گرفت تا امکان تجارت خارجی و رقابت بوجود بیاید و کشوردرشرایطی قراربگیرد که بتواند وارد عرصه تجارت جهانی بشود. یکی ازاهداف عالی این بود که مثلا تولید کننده را تشویق کنند تا ابتدا مواد اولیه و امکانات تولید را فراهم کند و اقدام به واردات مواد اولیه کند(بدون پرداخت هزینه گمرکی) و پس از انجام عملیات آن رو صادر کند. خوب می بینیم که نپرداختن همین عوارض گمرکی می تواند مشوق خوبی برای تولید کننده باشد اما این فقط هدف بود(این روش به ارزش افزروده معروف است اما تنها در صورتی مناسب هست که ارزش افزوده 100% باشد تا بتوان بدون پرداخت حقوق گمرکی وارد کشور شود اما اگر مثلا تولید کننده ای کالایی را وارد کند که 70% ارزش افزوده داشته باشد«قبلا 30%کار روی آن انجام شده باشد» باید برای وارد کردن به کشور ابتدا 30% صادرات انجام بدهد و باقی را می تواند با پرداخت حقوق گمرکی وارد کند پس حتی 99% هم مفید نیست!!!) یا اینکه برای تولید فلان محصول باید زیر ساختهای آن هم فراهم باشه مثلا وجود پتروشیمی یا.... همین منطقه آزاد چابهار با شرایط نبود راه آهن و جاده مناسب و همچنین وجود 2 تا 3 پرواز در هفته مهمترین ویژگی را که وجود راههای ارتباطی مناسب هست ندارد پس این طرح منطقه آزاد عملا چیزی بود غیر کارا.

در عوض می بینیم که بندر گوادر در پاکستان که داری شرایط یکسانی با چابهار است بخاطر سرمایه گذاری درست امسال ( این مطلب در پاسخ به سوال دوستی نوشته شده است كه در اسفند سال  1385 سوالی در این مورد از من پرسیده بودند)راه افتاد و بزودی بنادر بزرگی چون دبی را در رونق می گیرد دیگر وای به حال ما که در مقابل بندر دبی هنوز خیلی ضعیف هستیم.(این درحالی هست که چابهار با توجه به قرار گرفتن در دهانه عمان یک نقطه استراتژیک هست که در زمان جنگ هم جور بنادر امام و رجایی را که توسط عراق بمباران می شدند به دوش  می کشید حالا چرا گوادر در مدتی کم به این رونق رسید و ما بعد از 25 سال هنوز یک بندر کم رفت و آمد داریم به دلایل دیگری بر می گردد.)

مناطق آزاد ما تنها محلی شده است تا تجار ایرانی با وارد کردن کالا ها در آن ابتدا عوارض گمرک را نپردازند وسپس برای وارد کردن کالاها به کشور با دستکاری فاکتورهای کشور فروشنده(فاکتورها یکی از اسناد تعیین ارزش در گمرک است) قیمت کالای خود را کمتر از آنچه هست اعلام نمایند تا حقوق ورودی(حقوق گمرکی + سود بازرگانی) کمتری بپردازند.لازم است بگویم که کلیه عوارض پرداختی مانند(حق صدا و سیماو....)اکنون در 4% خلاصه شده است و سود بازرگانی طبق اعلام هر ساله برای هر کالا طبق درصد تصویب شده دریافت می شود. از اینا که بگذریم اگرخدا قسمت کرد و سفری به چابهار داشتید می بینید علیرغم کالاهایی که می گن مال فلان کشور یا ... هست طبق گفته یکی از مسئولین گمرک و 4 سال تجربه 98% چینی هستند . این یعنی منطقه تجاری چینی ها نه منطقه آزاد تجاری چابهار!!!!یا محلی شده که یکسری بیکار جمع بشن شناسنامه دیگران رو به قیمتی بخرن و از معافیت کالای همراه مسافر استفاده کنند تا بتونند کالا وارد کنند.

********************************

البته با گذشت زمان و اعمال تحریم های مختلف علیه ایران شاید کمی این ناهماهنگی  الان قابل توجیه باشد. به هر حال برای آگاهی بیشتر می توانید به لینک های زیر هم مراجعه کنید که مطالب مفیدی در این مورد نوشتند:

۱- نابودی درآمد 10 میلیارد دلاری ترانزیت

۲- فعالیت تجاری بندر گوادر پاکستان آغاز شد.

۳- گوادر پاکستان تهدیدی برای چابهار ایران

   


نظرات()  
دوشنبه 1 اردیبهشت 1393 11:07 ب.ظ
سلام اقای قایدی
کنکوری
شنبه 21 مرداد 1391 07:24 ق.ظ
سلام ممنون از نوشته های کاملتون دیدمو باز کرد
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.

SeaTrade & Transport

زكات علم آموختن آن به دیگران است